Grein ķ Fiskifréttum

Grein ķ Fiskifréttum Ósįtt um aflamarkskerfišUmręšan um sjįvarśtveginn hęttir seint aš koma greinarhöfundi į óvart og hefur valdiš heilabrotum um

Fréttir

Grein ķ Fiskifréttum

Gunnar Žóršarson
Gunnar Žóršarson

Ósįtt um aflamarkskerfiš

Umręšan um sjįvarśtveginn hęttir seint aš koma greinarhöfundi į óvart og hefur valdiš heilabrotum um hvers vegna hśn snżst sjaldnast um žaš sem skiptir mestu mįli; aš sjįvarśtvegsstefnan hįmarki hag ķslensku žjóšarinnar.  Hvaš veldur žvķ aš fólk er tilbśiš aš kippa stošum undan sjįvarśtvegsstefnu sem er hagkvęm og hįmarkar veršmętasköpun og byggir į markašsbśskap, aš mestu leyti?Ķ vištali ķ įramótablaši Višskiptablašsins sagši utanrķkisrįšherra aš naušsynlegt vęri aš ljśka mįlinu og žar žyrftu śtgeršarmenn aš koma til móts viš stjórnvöld til aš leysa mįliš.  Til aš leysa mįliš!  Ķ žvķ samhengi skiptir engu hvort žjóšin standi verr eftir breytingarnar, heldur ašeins aš stjórnarflokkarnir geti haldiš andlitinu eftir įbyršalausar yfirlżsingar.

Pólitķkin og lżšskrumiš

Ef viš gefum okkur aš įlitsgjafar rķkisstjórnarflokkanna taki pólitķk fram yfir žjóšarhag žį skżrist mįliš.  En hvaš vakir fyrir almenningi sem ętti aš lįta sig varša um mikilvęgustu aušlind žjóšarinnar og standa vörš um hagsmuni sķna meš žvķ aš tryggja hagkvęman sjįvarśtveg.  Hvernig er hęgt meš lżšskrumiš eitt aš vopni aš valda svo mikilli andstöšu viš skynsamlegt fiskveišistjórnarkerfi, sem hefur sżnt sig aš hefur komiš ķ veg fyrir sóun og skapaš mikla aršsemi ķ gegnum tķšina?

Žaš er enn furšulegra aš hęgt sé aš sannfęra ķbśa viš sjįvarsķšuna aš skattur į śtgeršina sé eitthvaš réttlętismįl, og žvķ hęrra sem veišigjaldiš sé, žvķ meira réttlęti.  Veišigjald er ekkert annaš en skattur į sjįvarbyggšir og mun draga enn frekar śr žrótti žessara samfélaga.  Minna fjįrmagn veršur eftir ķ heimabyggš og rķkiskassinn fitnar į žeirra kostnaš.  En hvers vegna er žį umręšan meš žessum hętti?

Aš skipta fiskveišiaršinum rétt

Žaš er naušsynlegt aš reka ķslenskan sjįvarśtveg meš hagkvęmum hętti, eftir leikreglum markašskerfis, og alls ekki meš rįšstjórn og mišstżringu.  Enginn rįšherra, hversu góšur sem hann er, getur haft žęr upplżsingar sem markašurinn hefur, og žvķ veršur honum ómögulegt aš taka įkvaršanir sem stušla aš hagkvęmni og koma ķ veg fyrir sóun.  Til aš sjį slķkt rįšslag žarf ekki aš lķta langt, og dugar aš horfa til Noregs, sem žrįtt fyrir tvöfalda veiši skilar sömu aršsemi, ķ krónum tališ, og ķslenskur sjįvarśtvegur.

En žaš er ekki nóg aš skapa arš, žaš žarf aš skipta honum rétt.  Og žar stendur hnķfurinn einmitt ķ kśnni!  Viš erum ekki aš skipta fiskveišiaršinum meš sanngjörnum og réttum hętti.  Fiskveišiaušlindin er sameign žjóšarinnar.  Žaš žżšir ekki aš greinin eigi aš standa undir byggšastefnu eša rétt sé aš skattleggja hana śt ķ hafsauga.  En žaš žarf aš gefa spilin rétt.  Žaš mį meš sanni segja aš sjómenn séu nokkuš vel settir meš sitt hlutaskiptakerfi, enda laun sjómanna mjög góš ķ dag.  Žaš er fiskverkafólk sem ber skaršan  hlut frį borši. 

Stundum žarf aš lesa góša skįldsögu til aš skilja nśtķmann.  Ķ sögunni „Hjarta mannsins" eftir Jón Kalman er lżsing į žvķ sem gęti veriš Įsgeirsverslun į nķtjįndu öldinni.  Kjör og hagir verkafólks eins og žeim er lżst ķ sögunni eru žyngri en tįrum tekur.  En hefur žetta breyst svo mikiš?  Aš sjįlfsögšu hefur žetta breyst til batnašar, en sś breyting hefur engan veginn haldiš ķ viš ašra žróun ķ landinu.  Žrįtt fyrir aš sjįvarśtvegur sé mikilvęgasta atvinnugrein žjóšarinnar eru fiskvinnslustörf meš žvķ lélegasta sem hęgt er vinna viš, og hefur žurft aš flytja inn vinnuafl frį austur Evrópu ķ stórum stķl til aš manna frystihśs.

Undanfarin įr hafa margir śtgeršarmenn tekiš vel fjįrmögnuš fyrirtęki śr Kauphöll, meš skuldsettri yfirtöku.  Sum žessara fyrirtękja sitja upp ķ dag meš skuldir upp fyrir rjįfur og eru ekkert annaš en vaxtažręlar.  Slķk fyrirtęki skila ekki žvķ sem žau žyrftu aš gera, hvorki til nęrsamfélagsins né starfsmanna og žvķ  alls ekki ķ stakk bśin til aš dreifa ešlilegum arši af aušlindinni til žjóšarinnar..

Bęta žekkingu og kjör fiskvinnslufólks

Fyrir sjįvarśtveginn vęri miklu vęnlegra aš setja sér mannaušsstefnu žar sem reynt vęri aš auka žekkingu og getu starfsmanna, sem vonandi skilaši sér ķ hagkvęmari rekstri til lengri tķma litiš.  Hękka sķšan launin verulega og bęta ašbśnaš starfsmanna og gera fiskvinnslustörf meira ašlašandi.  Meš auknum tekjum myndi nęrsamfélagiš blómstra og slķkt er mun gęfulegri leiš en rķkiš leggi aušlindagjald į sjįvarśtveginn.  Žaš žarf aš jafna ašstöšu „eigenda" aušlindarinnar og žeirra sem vilja starfa viš hana.  Žaš óréttlęti sem svo augljóslega blasir viš ķ dag žarf aš vķkja.  Žaš veršur aldrei sįtt um sjįvarśtveginn mešan menn reka žetta eins og nś sé nķtjįnda öldin.  En žaš žarf ekki aš eyšileggja gott fiskveišistjórnunarkerfi til aš deila aršinum af vel reknum sjįvarśtvegi. 

 

Gunnar Žóršarson

Fyrrverandi formašur Sjómannafélags Ķsfiršinga



Athugasemdir

03.desember 2020

Sk Sigló ehf.

580 Siglufjöršur
Netfang: sksiglo(hjį)sksiglo.is
Fylgiš okkur į Facebook eša Twitter

Póstlisti

Skráðu netfangið þitt á póstlistan okkur.

Įbendingar

Ertu með ábendingu fyrir síðuna eða góða frétt? Sendu okkur þá póst og við könnum málið.

Sendu póst