Spjalla vi burtfluttan rna Valdimar rarson.

Spjalla vi burtfluttan rna Valdimar rarson. g var rltinu um Aalgtuna Siglufiri dgunum, egar g rakst hann rna sem g hef ekki s

Frttir

Spjalla vi burtfluttan rna Valdimar rarson.

rni rar. Ljsmyndari Birgir Ingimarsson
rni rar. Ljsmyndari Birgir Ingimarsson
g var rltinu um Aalgtuna Siglufiri dgunum, egar g rakst hann rna sem g hef ekki s ratug ea svo. Hann st fyrir framan Sparisjinn og spjallai vi nokkra sveitunga sem hfu staldra vi til a heilsa upp ennan gta dreng sem sst reyndar ekkert allt of oft heimaslum.

Er etta virkilega hann rni hugsai g egar g nlgaist, j, etta er alveg rugglega hann rni rar. Hann heilsai mr me miklum virktum eins og vi bast mtti af honum og g btti sjlfum mr spjallhpinn. ar sem vi stum arna, minntist g ess a g hafi teki me mr diktafninn norur og hugsai me mr a n bri virkilega vel veii.

Heyru rni, vi urfum a spjalla svolti saman vi svolti rlegri og einangrari astur sagi g en hann hvi svolti skilningsvana.

J, vi urfum a rifja upp kajakrin Leirunum, nstu r eftir og svo vil g f a vita hva ert a gera dag.

  kviknai perunni og hann ttai sig hvert g var a fara. a var austt ml og daginn eftir leit hann inn kaffi og vi tkum tal saman.


Stoltar systur r Tta, Sigga og Dsa me litla prinsinn ungan a rum.

(Mynd r fjlskyldualbmi)

 

g fddist Tngtu nmer 26 (sem er hsi horninu gegnt gamla Allanum og Hlakoti) ri 1954, en flutti held g bara nokkra mnaa gamall Laugarveginn ar sem g bj allt ar til g skrei endanlega r hreirinu. a var metanlegt a alast upp fyrir ofan Leirurnar sem voru leikvllur okkar krakkanna suurbnum og ar var vintrahllin okkar Sjvarborg bygg ti sjnum.

 

Mig minnir a upphafi hafi veri me eim htti a vi vorum nokkrir strkar samkomu Herkastalanum og ar voru sndar myndir af kofum sem voru byggir staurum ti sj. etta tti okkur alveg rosalega flott og vi vildum endilega reyna etta lka. a voru v framhaldinu nokkrir guttar af Laugarvegsendanum sem stu saman a essu framtaki, .e. g, rur brir, Kiddi og rni Haralds, Baddi og Kjartann la, Maggi Ben, Brandur Jns, Bjssi Ingiborgar og vonandi gleymi g engum.

 

Vi byrjuum v a n okkur tma kapalrllu haugunum og rlla henni suur Leirurnar. ar var hn lg hliina og var undirstaa byggingarinnar. Vi drgum a okkur allt a timbur sem vi num . Miki af v kom r snurpuntabtunum Langeyrinni, en auvita alveg heill hellingur af haugunum. essum tma var Jn Bjrnsson a byggja og hann gaf okkur hffulla tunnu af bognum nglum r uppslttinum sem var mikil bbt og entist okkur lengi.

 

Vi byrjuum a reisa kofa ofan rllunni en egar vi ttum eftir a ekja, kom strstraumsfl og a flaut svo htt yfir glfi a stgvlin dugu ekki einu sinni til a halda okkur urrum fturna. Vi rifum allt niur, byrjuum upp ntt og a essu sinni var teki tillit til sjvarfallana. Fyrst var aeins einn kofi ofan rllunni, en seinna var prjna vi og byggingin stkku. etta var miki vintri, vi gistum stundum arna og hfum me okkur nesti og tilheyrandi. Samgngur vi Sjvarborg voru me tvennum htti. fjru var hgt a ganga anga t, en egar flddi  notuum vi auvita kajakana sem voru gerir r brujrnspltum.


Sigga, rur yngri, rur eldri Hrmni rni, Grta me Maddy fanginu og Tta.

(Mynd r fjlskyldualbmi)

 

Mivikudaginn 24. jn 1964 birtist strskemmtileg frsgn mli og myndum Mogganum ar sem astandendur Sjvarborgarinnar voru teknir tali. Hfundur greinarinnar var Steingrmur Kristinsson sem veitti fslega leyfi til birtingar hennar egar leita var efir v.


Sjvarborg. (Ljsmyndasafn Siglufjarar Steingrmur Kristinsson)

 

HR Siglufiri tku nokkrir vaskir drengir sig saman fyrir skmmu og byggu ar  flagsheimili staurum ti sj. a er nstum fullbi n og hefur veri teki notkun. Hsi er 4 herbergi og gangur niri, auk tveggja herbergja risi Til flutninga til og fr hsinu, sem drengirnir nefna Sjvarborg, hafa eir litla knu. g er 80 kg a yngd, en eim x ekkert augum a ferja mig t Sjvarborg egar g heimstti dgunum. Strkarnir stofnuu byrjun me sr  flagsskap eim tilgangi a reisa hs etta, ar sem eir gtu stytt sr stundir. Lg flagsins voru ekki mjg flkin, enda aeins gildi mean Sjvarborg var byggingu. au hlja svo: Allir skulu vinna a  byggingunni mean verkinu stendur, en mti einhver flagsmanna ekki til vinnu, skal hann greia kr. 2.00 sj, sem nota skal til a kaupa fyrir nagla og arar byggingavrur.

 

rni, gjaldkeri, sagi mr   ferjunni Leiinni t Sjvarborg, a  nausynlegt hefi veri a melimirnir  fengju sr fr vi og vi, til ess a eitthva  kmi sjinn. Annars kva hann mest af  byggingarefninu hafa fengist fjrunni og af  skuhaugunum, sem eru arna grenndinni. Melimir flagsins hafa a sjlfsgu me sr verkaskiptingu. Kristjn er forstjri, arkitekt, trsmameistari og uppfinningamaur, rni gjaldkeri, Magns  kokkur, rni kyndari, Bjrn astoarmaur, Kjartan hjlparkokkur, rur astoarmaur, Bjrn astoarmaur og Gubrandur vlsg. Gubrandur notar ekki vlsg vi starfa sinna, heldur hefur veri skrur nafni essu ar sem vinnubrg hans hndum ykja lkjast vlsg. - S.K.

 

Kajakatgerin var svo auvita heill kaptuli t af fyrir sig eins og eir vita sem til ekkja. Aalefni var brujrnsplata sem helst urfti a vera upp 11 brur, en a brust auvita kynstrin ll af slku efni haugana. a var hamast henni me sleggju ea slaghamri og hn fltt t og endarnir san brotnir saman utan um sptustubba sem mynduu stefni og skut. Yfirleitt var eitthva um naglagt pltunni, en a var brtt au me stlbiki svo og auvita samskeytin til endanna.

 

  urfti a ba til r sem var oftast ger t sp ea hrfuskafti og masont ea krossvispjtlum sem voru negldar endana. ar me var farkosturinn tilbinn og ekkert v til fyrirstu a sigla t pollinn. En a var ekkert srlega vel s a krakkar r rum hverfum kmu Leirurnar ea vru a sniglast um svi okkar. Ef einhverjir akomuguttar skildu kajakana sna eftir fjrunni hj okkur ea haugasvinu a kvldi, mttu eir ganga a v sem vsu a eir sigldu ekki framar v a morgni var undantekningalti bi a brjta nokku snyrtilega saman.


fjrunni fyrir nean Laugarvegsendann.

(Ljsmyndasafn Siglufjarar Steingrmur Kristinsson)

 

Yfirleitt lt lggan okkur frii ef vi hldum okkur innan vi stlili, en a kom fyrir a einhverjir voru a vlast arflega langt t fyrir ili, t hfnina ea jafnvel alla lei yfir Evangerrstirnar. var yfirleitt allt vitlaust og s umra blossai jafnvel upp a etta gti veri httulegt ea eitthva svoleiis. kjlfari mtti bast vi a lggan lti sj sig svinu og geri jafnvel einhver fley upptk sem okkur tt ekki gott. a breytti sralitlu mli v einn ea tveir guttar sem kunnu okkalega til verka gtu auveldlega sma nokkra kajaka dag.

 

Slkar agerir heyru frekar til undantekninga, en g vissi a a var mun betur fylgst me kajakatgerinni Hvanneyrarkrknum sem var lka talsver. g sagi a einhvern tma vi hana mmmu gmlu a ef foreldrar liu krkkum a dag sem vi komumst upp me snum tma, vri vibi a barnaverndaryfirvld gripu inn og a jafnvel me einhverjum afgerandi agerum. En frjlsri var nstum v algjrt, vi vorum farin t um lei og vi vknuum, komum kannski heim ef vi vorum svng og svo aftur rtt til a sofa yfir blnttina.


lei t Sjvarborg. (Ljsmyndasafn Siglufjarar Steingrmur Kristinsson)

 

 Vi vorum alltaf eitthva a busla sjnum og vi fjrubori, en essum tma runnu fimm ea sex litlir opnir lkir t fjruna milli skuhauganna og Langeyrar. etta voru sur en svo einhverjar trar lindir, v a voru tengd frrennsli systa hluta suurbjarins. Vi gengum stundum milli eirra, tldum smokkana sem lgu ar milli fjrusteinana og reyndum a heimfra upp bana hsunum fyrir ofan. etta hefur lklega veri okkar fyrsta lexa lkindareikningi. Einu sinni fluttu ung hjn hs sem st mjg sunnarlega bnum og fjlgai smokkunum verulega einum lknum sem okkur fannst alveg rosalega fyndi. En fjaran var lka bastrndin okkar, arna busluum vi heilmiki sumrin og engum var meint af.


skuhaugasvi forgrunni, ea haugarnir eins og vi nefndum svi. Nst okkur eru steinprammarnir ar sem bi var a reyna fiskeldi lngu ur en a taldist vera orin atvinnugrein hrlendis. (Ljsmyndasafn Siglufjarar Steingrmur Kristinsson)

 

Vi vorum lka miki ti steinprmmunum sem skar Halldrsson flutti inn snum tma. ar gerum vi alls konar tilraunir m.a. me fiskeldi. Inni eim var alla jafna fl og fjara, en vi stfluum gtin sem hfu veri ger undir sjlnu og slepptum san seium . Vi reyndum a rkta silung, kola og e.t.v. eitthva fleira en a skilai n litlum rangri. Haugarnir voru lka s hluti af leiksvinu sem skipti ekki minnstu mli, v ar mtti finna trlegurstu hluti. Ef bll sst koma anga og losa eitthva drasl, var eins vst a eftir stutta stund vru nokkrir guttar komnir hlaupandi og farnir a gramsa v leitandi a einhverju ntilegu ea bara af einskrri forvitni. Stundum sfnuum vi ar heilmiklu af gosflskum sem vi seldum san niur b og num einhverjar krnur sem vi nttum til efniskaupa ea bara gotter.


Leiksvi okkar, innfjrurinn ea Leirurnar eins og r litu t um a leyti sem g fr a muna eftir mr. arna var innri uppfyllingin rtt a byrja a myndast og arna ttum vi guttarnir okkar bestu stundir. (Ljsmyndasafn Siglufjarar)

 

veturna vorum vi miki skautum mrinni ea lnunni austan vi nja flugvllinn og pollinum sunnan vi Langeyrina. arna var ltil selta og v mynduust alveg frbr skautasvell essum stum. a var ekki miki um a fullorna flki vri a skauta me okkur krkkunum en a kom fyrir. g man best eftir Kela Ben, en hann var algjr snillingur. a var alveg trlegt a sj til hans, en hann geri hluti sem maur hlt a vri alls ekki hgt a gera.

 

En okkur var hlfilla vi sanddludpin hvort sem vi vorum siglandi, gangandi ea skautandi, en au voru tv. Anna var mefram llum nja flugvellinum, en hitt t af Langeyrinni. egar a var strstraumsfjara var hgt a ganga nnast urrum ftum yfir fjrinn, en sandbotninn var mjg bleytukenndur vi dpin. Mig minnir a a hafi veri rni Haralds sem einhverju sinni htti sr aeins of nlgt barminum og festist ofan sandinum. Vi gtum n honum upp ar sem hann var komin frekar vond ml, orinn blfastur og skk alltaf dpra og dpra. En engu a sur var innfjrurinn og nsta ngrenni hans algjr Parads fyrir krakka, g fer ekki ofan af v.


Me ri litla brur skum. (Myndina tk anna hvort li ea Ptur Konn.)

(Mynd r fjlskyldualbmi)

 

g htti skla eftir rija bekk og fr a vinna planinu hj pabba. ar voru eitthva yfir fjrutu sti og vi brurnir skiptum me okkur verkum, en vi vorum mest v a sj sldarstlkunum fyrir hringjum og tmum tunnum. rtt fyrir a vi vrum ekki erfiustu verkunum gat etta veri ljandi og vi vorum oft reyttir. Einhvern tma uru stelpurnar alveg organdi vitlausar v a vantai bi tunnur og hringi, en tti rur brir a vera vaktinni. g var auvita a bjarga mlunum hvelli en egar g tlai a velta einni tmtunnunni var hn alls ekki eins tm og hn tti a vera. rur hafi nefnilega skrii inn hana og sofna.

 

g mndlai hana varlega fram bryggjukantinn og vakti hann me miklum ltum. Hann ggist t og s bara ofan grtinn vi bryggjustaurana, en g sagist myndu sturta honum sjinn nema hann borgai mr fimmkall nst egar hann fengi tborga. getur rtt mynda r hvort hann var ekki fljtur a samykkja a alveg nvaknaur og vi essar astur.

 

Maur kynntist mrgum skemmtilegum karakterum sldinni, en sast egar g vann plani var g beykir hj Skapta Nf. a var a hausti til, undir lok sldarvintrisins og sasta skipti sem Skapti saltai. Maggi Ben var a vinna arna lka og vi vorum a pkla me karlinum. Skapti borgai mr aeins hrri laun en rum v honum fannst g vera svo gur beykir. Hann spuri hver hefi kennt mr handtkin og g sagi honum eins og var a a hefi veri hann Steini Gosa sem var miki Hrmni.


Hrnn SI 44 vi bryggju, en henni sjaist g. ldi eins og mkki fyrsta mnuinn en hef ekki fundi til sjveiki san. (Mynd r fjlskyldualbmi)

 

Pabbi keypti san trillu og a var ri stft, en vi strkarnir fruumst miki yfir v a urfa a fara sj egar jafnaldrar okkar voru a leika sr. Karlinn fr sj llum verum, og oft var a svo a engum rum datt hug a ra. Ef a var austantt var fari inn Hraunaml og ar drgum vi smfisk sem var saltaur btung og seldur fiskbir Reykjavk ea einhvers staar, en ef hann bls a vestan var fari inn Hinsfjr.

 

fyrstu var trillan opin, en hann fkk Konna btasmi til a astoa sig vi a sma strishs hana. En eftir a hyggja, var etta mjg skemmtilegur tmi. Pabbi keypti lka plastbt me utanborsmtor sem var einhver fimmtn hestfl ea svo. a dugi til ess a draga flk sjskum um fjrinn og eitthva vorum vi jafnvel a lta menn borga fyrir jnustu ekki vri nema fyrir bensni. Mig minnir a a hafi veri . Jnsson sem flutti inn sjskin sem voru algjr njung. etta hefur lklega veri fyrsta sjskaleigan slandi, en a var oftast lygnunni kvldin sem vi vorum a og var yfirleitt bir.


rni me Jnas litla brur um a leyti sem hann gerist togarasjmaur.

(Mynd r fjlskyldualbmi)

 

Vi sbjrn Blndal og Steini roddar vorum miklir mtar og gerum auvita eitt og anna af okkur sem er ekki rtt a vera a segja neitt miki fr, a minnsta kosti er a varla ori tmabrt enn. En g man eftir v a hsmir vi Laugarveginn var stundum eitthva a gera okkur lfi leitt, skammast a okkur fannst af litlu tilefni og leggja okkur lfsreglurnar. Vi vorum bnir a f meira en ng af nldrinu henni og kvum v a akka fyrir okkur vieigandi htt. annig var a li Blndal hafi keypt grarlegt magn af Royal bing einhverju trlega miki niursettu veri og vi num okkur nokkra pakka. Vi trum upp okkur alveg eins og vi gtum af bingsduftinu og bnkuum san upp hj henni. Um lei og essi gta kona opnai dyrnar blsum vi og hn huldist vanillu, karmellu og skkulaiduftski. Vi hlupum auvita burtu og egar fr a rofa til vorum vi lngu horfnir. g held a hn hafi ekki s hverjir etta voru, alla vega bar hn etta prakkarastrik aldrei upp okkur.

 

Annars minnir mig a a hafi stundum komi fyrir a snjklur flugu gegn um lofti og rtuu flesta glugga eftir endilngum Laugarveginum ef vi ttum lei ar um og auvita var hringt llum dyrabjllum leiinni. egar g byrjai sexrabekk barnasklanum kenndi Arnfinna okkur og a var n meiri aginn ar. g man a hn rak mig einu sinni t af v a g klikkai reiknisdminu 4+3. g var tekinn upp og st rrota vi tfluna n ess a vera me tkomuna hreinu og var fra t gang me a sama. Einu sinni st rni Frigeirs upp, varpai kennslukonuna ann htt sem hn krafist af okkur og var greinilega mjg rlegur. Fr Arnfinna, m g fara klsetti? rni fkk afdrttarlausa neitun og tti n greinilega enn erfiara me sig en ur. Hann kva a nlgast vandamli fr hliarlnunni og st aftur upp. Fr Arnfinna, m g ydda blantinn minn? Hn horfi yfir gleraugun rna og jnkai v. rni gekk hrum skrefum me blandinn og tlgarann hendinni a ruslatunninni sem var horninu stofunni. Allt einu heyrist eitthva bunulkjarhlj vi ruslatunnuna og, fr Arnfinna stkk ftur og rni fkk fltimefer fram gang.

 

 Einhvern tma mttum vi me sirkla sklann, en vorum vi lklega ornir 11 ra. Vi laumuumst til a stinga stelpurnar rassinn rinni og Haukur sem kenndi okkur, hastai r fyrir orgin og skrkina sem okkur fannst auvita mjg gaman. Jhann orvalds kenndi okkur svo 12 ra bekk og vi orum ekki a hreyfa okkur hj honum. Hann var hrku gur kennari og vi krakkarnir lrum mjg vel hj honum. egar vi vorum komnir 1. bekk Gagganum datt okkur hug a gera svoltinn usla tma, vi drgum upp spilastokk, settumst kring um eitt bori og frum a spila tma. Fleiri bttust san vi og ur en yfir lauk var fari a spila einum fimm borum. etta var tma hj ndvegiskarlinum honum Gubrandi, en lengi vel geri hann ekkert veur t af essu. A lokum brast hann olinmina og stjakai hressilega vi orgeiri Reynis sem tti a alveg margfalt skili. Daginn eftir settum vi upp mikinn leiktt, tbjuggum fatla orgeir og plstuum hann bak og fyrir. Gubrandur var alveg miur sn en a var auvita ekkert a orgeiri. Maur hefur oft hugsa um a eftir hva a var me miklum lkindum sem hann Gubrandur var binn a la okkur.


Kunnuglegt umhverfi sem vekur upp minningar um a sem horfi er. Bryggjurnar sem voru leiksvi okkar guttanna, Lndunarkranarnir Raukuplani ar sem sprangkaallinn var, Hrnn bturinn hans pabba bundinn vi bryggju og Bjrninn a dpkva ti pollinum.

(Mynd r fjlskyldualbmi)

 

Vi guttarnir vorum sktunum og frum stundum yfir s ar sem vi dvldum sktakofanum yfir ntt ea jafnvel helgi. a voru sktaforingjarnir Siggi sa, Jn Finnur og rvar Mller sem tku okkur strkabjnana a sr og vi tkum ekki sns a fflast neitt eim. Hpurinn var gtur samsetningur r rgangnum og a sem vi gerum var mjg gefandi og skemmtilegt. a var fari yfir um og veri alls konar leikjum, stundum jafnvel kolvitlausum verum, en a var bara ruvsi skemmtilegt. Foringjunum tkst me gtum a halda uppi aga og vi brum viringu fyrir eim, enda voru etta mjg byrgir ungir menn essum tma.

 

Pabbi tti fiskihjall sem st vi Laugaveginn ar sem hsi eirra Sverris og Gunar Slva stendur nna. Hann tti alveg srstaklega heppilegur til a notast vi egar vi frum yfir sem var ekki svo lti vinsll leikur. voru a tveir af foreldrunum hverfinu sem ttu a til a koma t og taka tt leiknum me okkur, en a voru gir rakari og Bassi Mller. Okkur krkkunum tti mikill fengur af a f leikinn me okkur. Vi ttum a lka til a n okkur eitt og eitt harfiskflak hjallinum og tkum hann frjlsri hendi eins og a er stundum kalla, en mti kom a vi pssuum hann kaflega vel stainn fyrir rum og utanakomandi.

 

 En eins og g sagi an er ekki alveg ori tmabrt a segja fr sumum gmlu skammarstrikunum. Alla vega ekki mean maur er enn me 16 ra ungling heimilinu. a fengum vi sbjrn vinur minn a reyna einhvern tma ti Nesi, en vi frum anga einu sinni yfir helgi og tkum krakkana me. egar lei kvldi og allt komi r a vi tldum, settumst vi niur, fengum okkur kaffi og konak og duttum san spjallgrinn. Vi rifjuum upp flest au gmlu skammar og prakkarastrik sem vi mundum eftir og hfum auvita mjg gaman af.

 

 Allt einu heyrist eitthva rusk uppi skrinni og vi frum auvita a athuga hverju stti. l krakkahpurinn ar og var auvita ekkert nema eyrun, v au hfu veri a hlusta gmlu mennina rifja upp ferilskrna. eim hafi aldrei dotti hug a fullornir menn hefu haga sr alveg nkvmlega eins og hafi alla t veri brnt fyrir eim a mtti alls ekki vera ea gera. a ddi mr v lti a setja ofan vi au mrg r eftir sama hva au geru af sr, v var bara fari a rifja upp einhverja trllasguna sem au hfu heyrt Nesinu forum.


Hafrninn a landa fyrsta sinn Siglufiri 18-19 sund mlum.

(Ljsmyndasafn Siglufjarar Steingrmur Kristinsson)

 

g fkk a vera messagutti eitt sumar Haferninum og hef g lklega ekki veri meira en fjrtn ra ea svo. var Jnas Bubba lggu ar lka og einnig bryti sem ht Sverrir Torfason, en hann hafi veri mtorbtnum Fra egar a var skoti hann strinu. Hann var svolti strekktur karl en samt mjg skemmtilegur karakter. egar hann var a segja fr vitnai hann oft okkur grningjana og sagi eins og Jnas veit ea eins og rni veit o.s.frv. etta tti okkur svolti skrti en gengumst kannski pnulti upp vi essa strstku framsetningu.

 

vorum vi a flytja sld fr Jan Mayen svinu og vorum ar yfir mest allt sumari. Vi frum ar land og skouum okkur um, en vi komum lka til Svalbara. ar frum vi btnum upp fjruna og skildum hann eftir mean vi rannskuum svi svoltinn dagspart. ar var kaflega srstakt skipbrotsmannskli sem vi stldruum vi . Fyrir utan a lgu strstu hvalbein sem g hef s v og dreif, en inni voru lka hvalbein og au voru notu mjg hagntum tilgangi. Meal annars voru hryggjaliir r hval notair sem kollar vi bori sem ar var.

 

egar vi tluum svo aftur t skip, hafi fjara svo mjg a bturinn var lengst uppi landi. Rtt vi fjrukambinn rakst g alveg rosalega flottan hundaslea, hnttan saman me lum og vildi endilega taka hann me. Karlarnir tku a hins vegar ekki ml, v eim fannst alveg ng a bera btinn alla lei niur a sjnum ekki vri btt byrarnar. egar vi komum um bor sagi g Siguri orsteinssyni sem var skipstjri fr essum merkilega grip og hann vildi helst fara aftur og skja hann, en a var n samt ekkert r v. Seinna ttai g mig hva miki var af sbjrnum arna. g er ekkert viss um a vi hefum veri eins spenntir fyrir a fara arna land og vi vorum, ef vi hefum vita af llu v dralfi.


Haflii SI 2 Hafs. (Ljsmyndasafn Siglufjarar.)

 

Sumari eftir var g Haflia hj Adda Jns. vi vorum arna austur fr og fiskuum vel og a var alveg rlgur tmi. g tti upphaflega a vera hlfum hlut v g var ekki nema fimmtn ra gamall. g hef sennilega stai mig alveg okkalega vel, v g fkk heilan hlut egar kom a uppgjri. Um hausti fr g sklann, en fkk fr sustu vikurnar fyrir jl til a fara aftur Haflia og siglingu. a var landa Aberdeen Skotlandi og etta var auvita alveg grarleg lfsreynsla. g man hva a var rosalega kalt Skotlandi og inni knpunum var kannski bara logandi einum arni sem dugi mjg skammt.

 

Eftir rija bekkinn kva g a htta skla og fara sjinn. g var alveg httur a nenna a lta sklabkurnar og rangurinn var auvita eftir v, en svo voru menn farnir a slarka eitthva lka. g var samt binn a marka stefnuna og var kveinn a fara Strimannsklann. a st reyndar til a gera a strax, en eitt og anna var til ess a a drst um nokkur r. g var me Adda einhvern tma Hafnarnesinu sem safold geri t, en flktist lka eitthva milli skipa.


Me ttari heitnum Bjarna gum degi um bor Haflia  um 1971.

(Ljsmyndasafn Siglufjarar)

 

g fr aftur Haflia og n var margt me ru snii en ur hafi veri, v g var orinn einn af eim eldri dekkinu. ar voru menn eins og Svar Grf (sonur Binna) og Gumundur rsmiur sem kallaur var af v a a voru svo strar honum hendurnar, en hann var btsmaur. g held a flestir arir hafi veri svipuu reki og g og fleiri yngri eins og t.d. Biggi Inga, Jel Kristjns o.fl. var Vari gamli skipstjri tekinn vi af Adda. ri 1973 tk g mig til, settist sklabekk Npi Drafiri og klrai ar gagnfraprrfi. aan fr g menntasklann Akureyri en htti ar eftir feinar vikur v g fann a bknmi tti alls ekki vi mig.

 

Nst l leiin um bor Slttbak sem var skuttogari keyptur fr Freyjum, en ar voru margir skemmtilegir karakterar. Vi vorum ekki margir ungir menn ar um bor, etta voru aallega eldri karlar og margir miklir reynsluboltar. aan l leiin t Dalvk ar sem g var Bjrgvin eitt r ea svo, en eftir a kom g aftur heim og fr a vinna me pabba a steypa handlaugar og slbekki r gerfimarmara. Lklega hefur s kafli stai yfir tv ea rj r og a er svo 1980 sem g drf mig loksins Strimannasklann. Eftir sklann fer g aftur Dalvk og gerist annar strimaur Dalborginni hj Snorra Snorrasyni. g var ar ein rj r og san nnur rj Bjrglfi, en eftir a fri g mig um set og aftur til Akureyrar. ar er g hj A Kaldbak enn eitt riggja ra tmabili, en eftir a fer g yfir til Samherja.

 

g hafi kvei a snemma a vera aldrei mjg lengi sama skipinu, heldur kynnast fleiri skipum, fleiri krlum og vkka sjndeildarhringinn hgt og btandi. g hef stundum sagt a vi hann brir minn sem er binn a vera lengi sama skipinu a menn stani, veri eins og breskir vagnhestar, sji bara beint fram og a lokum megi aldrei breyta nokkrum einasta hlut.


Slaka vi strendur Afrku.


veium vi Afrkustrendur. Sp nsta leik.

 

g var binn a hugsa um a nokkurn tma a a vri kominn timi til a reyna eitthva ntt. tmabili var g um a bil a fara til Nfundnalands, lklega um 1986. var mikill uppgangur ar, aan komu skip til lengingar og allir voru sem ast a kassavast. g var binn a tala vi slending sem var hj National Sea og hann sagi mr bara a koma, en einhvern veginn xluust hlutirnir annig a g fr ekki vestur. Veiarnar og vinnslan Nfundnalandi hrundu nokkrum rum sar og ef maur hefi fari, hefi leiin lklega legi fram og yfir vesturstrndina. Kannski hefi maur svo bara enda ar.

 

 Vi slendingar tlum stundum um a vi eigum heimsins bestu fiskimi, sum me besta fiskveiikerfi og jafnvel duglegustu sjmennina, en a hefur lengst af veri minna umrunni a slendingar hafi veri a fta sig erlendis. Freyskir skipstjrnarmenn hafa hins vegar fari um allt og vlst um ll heimsins hf hj hinum og essum jum. g var binn a vera a fylgjast me v hva Sjlaskipin voru a gera niri Afrku og a kitlai mig svolti.

 

 g hafi fengi fregnir fr hinum og rum um r veiar sem arna voru gangi. essum tma var ekki komi kvtakerfi eins og hr var, ar sem maur var sendur eins og einhver hlaupatk t nstu b eftir einhverju sem vantai hverju sinni. Skja etta mrg tonn af essu, svona mrg tonn af hinu, koma me au klukkan etta og landa eim hr ea ar. Mr fannst svoleiis veiiskapur orinn alveg hundleiinlegur og menn fengju ekki lengur a njta sn.


Janus skipi sem g byrjai me innan um plmatr slippnum Las Palmas.


Millifrsla til sjs

 

En a var samt gaman a vinna hj Samherja snum tma, etta var ungt fyrirtki og bullandi uppsveiflu. a var margt prfa og gerar alls konar tilraunir, etta var skemmtilegur tmi og g var a vinna arna me mjg skemmtilegu flki. g fr tr og tr erlendu skipunum, var stundum niri skalandi Kiel og hr og ar. a var fari Barentshafi, Flmska hattinn og var. g var skipstjri Baldri orsteinssyni egar a fkk ntina skrfuna og lenti upp fjru Skeiarrsandinum hrna um ri. a var ansi mikil lfsreynsla en til allrar hamingju slasaist enginn og skipi nist t. Einhverjum rum eftir a tti svo a fra mig alfari yfir erlendu skipin eirra, en htti g. g hafi staldra vi lengur en nokkrum rum sta ea heil 15 r og var binn a f ng bili. etta var lka htt a vera gaman, fyrirtki og stefna ess var breytt og eignarhaldi lka.


Horft niur dekki Blue Wave.


Nbi a taka umbir um bor.

 

Sjlabrur Hafnarfiri byrjuu me eitt skip niur vi norvesturstrnd Afrku sem fjlgai rj og san sex. g byrjai hj eim ri 2005 og var ar svolltinn tma. a er veitt undan strndum Marokk, Vestur-Sahara, Mritanu og suur undir Senegal 25-30 sund tonn ri. Aflinn er aallega sardna, sardinella, makrll og svokallaur hestamakrll sem er sprettharur og skemmtilegur fiskur og ekki svipaur bleikju bragi. Sardinella er stundum kllu Afrkusld, ltur t eins og frekar str sld en litskrugari og beinastrri.

 

Vi hjnin fluttum niur Grand-Kanar og hfum bi ar san. tgerin er eiginlega rekin aan og Las Palmas er str slippur ar sem skipin koma til vihalds og vigera u..b. anna hvert r. g byrjai spnsksmuu skipi sem er 108 metra langt og 20 metra breitt. Upphaflega hafi a veri sma fyrir Rssa og er sams konar og Engey, en essi skip taka 2500-3000 tonn af frystum afurum lestar. Skipi er raunar eins og fljtandi verksmija, allur fiskur sem kom um bor var strar og tegundaflokkaur, san frystur og arna er lka mjlvinnsla. Afurirnar fara san marka norur og vestur Afrku, ea allt fr Ngeru til Egyptalands og telst vera tiltlulega dr. ri 2006 er svo Samherji aftur kominn inn myndina egar a fyrirtki kaupir Sjlaskip. g klrai samninginn minn og htti, a voru komnir njir hsbndur og okkur samdist m.a. ekki um laun.


Kominn upp slipp og svona ltur Janus t fyrir mlningu.


Bi a mla og snurfusa Janus sem n heitir Achilles.


Janus, skipi sem g var ur me.


Seinna var g me Blue Wave.

 

g vissi eiginlega ekkert hva g tti a gera nst og var jafnvel a hugsa um a drfa mig heim grsleppu. baust mr a taka vi skipi sem slenskir ailar voru nbnir a kaupa. a er 126 metra langt, 19 metra breitt og me 104 karla hfn. Hn samanstendur af 80 Rssum, 20 Mritanumnnum og svo erum vi 4 slendingarnir. etta er um 8000 tonna skip og tekur 2300 tonn lestar af frystum fiski. a var eitt af allmrgum skipum sem jverjar smuu um 1990 fyrir Rssa sem hluta af strsskaabtunum sem eir voru enn a greia. g er binn a vera arna um bor san, ea um tv r og essi Afrkur hafa veri minn skemmtilegasti tmi sj. arna eru veurfari gjrlkt v sem vi ekkjum af slandsmium og svo er maur lka laus vi etta blvaa kvtakerfi eins og a er hrna heima.

 

Til marks um veurfari gerist a fyrir stuttu san a tveir karlar voru a fara slngubt milli skipa, en vildi ekki betur til en svo a honum hvolfdi. a var enginn stressaur yfir v, eir voru bjrgunarvestum og sjrinn var 22-24 grur. Vi vorum a hfa og klruum a en fylgdust auvita vel me eim. rak svoltinn spl fr okkur, en a lokinni hfingu num vi . eir voru hinir sprkustu eftir hlfma sjnum og fannst etta ekkert strml. En a er lka mislegt sem kom manni spnskt fyrir sjnir, t.d. samskipti vi heimamenn og ekki sst yfirvld, herinn ea strandgsluna. koma oft upp msir spaugilegir fletir, en yfirleitt eru ll vandaml leyst sama veg. Tfraori er undantekningalti present og er allt komi lag og allir ornir vinir manns. Maur arf a hafa eitthva tiltkt til a gefa eim sem sj um eftirlit og a arf ekki alltaf a vera merkilegt.

 

 Herinn sem sr um gsluna sendir nokku reglulega menn um bor og eir byrja alltaf a tala um present og eiga a jafnvel til a prtta um vntanlega gjf. Ef ekki er brugist ngu fljtt vi a eirra mati, byrja eir a leita a einhverju sem hgt vri a setja t . Einum fiski sem er eitthva aeins styttri en reglugerir segja til um, papprum sem eru ekki rtt fylltir t ea bara einhverju. En ll svona ml leysast endanum me present. egar maur sr standi hj essu flki er kannski ekkert erfitt a skilja essa hli kltrsins v arna er varla nokku til af neinu. Vrubretti eru t.d. gtur gjaldmiill og fyrir nokkur slk er bin a tryggja mjg gan friargrundvll. au eru rifin sundur egar land er komi og timbri nota til a byggja kofa ftkrarhverfunum, en tjari Nouadhibou eru strarinnar hverfi bygg r eurobrettum.

 

 Yfirleitt eru essir kofar eins og eitt hverbergi a str og flk deilir v me geitunum snum. Sorpinu er svo fleygt vi vegkantana og koma geiturnar aftur vi sgu, v r ta a r v sem tilegt er en hitt hverfur smtt og smtt sandinn. a er ekki laust vi a a s svolti broslegt a sj essi grey stundum japlandi plastpokum og svoleiis dti.


Pokinn hfur inn dekk.


a er gaman egar vel veiist.


Allir tankar fullir og 150 tonn dekki. Hva er hgt a hugsa sr a betra?

 

g held a herinn s a minnsta kosti tvisvar sinnum binn a taka vldin san g kom arna, en hann er a sem vi sjum einna mest af landsmnnum. egar eir koma til a fylgjast me umskipun og f snar ea sitt present, virist eim stundum vera svolti strt r landi. Ef a er eitthva strgl gangi um hve miklu telst hfilegt a gauka a eim urfa eir gjarnan a hringja upp land. En eir eiga a lka til a gefa okkur gjafir og g ori arabaklna sem dugar mr fyrir lfst og jafnvel g myndi nota hann miki. Annars eru etta fnir og spjallgir nungar upp til hpa, en eir tra v hins vegar alls ekki egar vi segjum eim a vi eigum bara eina konu og hn ri llu. a gengur ekki upp eirra huga a vi slendingarnir stjrnum skipunum og veiunum, Rssunum og hreinlega llu um bor, en eigum svo bara eina konu sem ri llu. a geti ekki veri v vi sum greinilega ekki svona vitlausir.

 

 Annars venulegur Arabi yfirleitt bara eina konu, en eir meiga eiga fjrar. Svo skrti sem a er eru a yfirleitt eir verr stu sem eiga fleiri konur og mr er nst a halda a stan s einhver metingur ea minnimttarkennd. g hef stundum veri a segja vi a fjrar konur i ekkert anna en fjrfalt vandaml, en eir vilja n hafa sna skoun v. eir fyllast samt greinilega talsverri lotningu egar g segi eim a g eigi 13 brn me remur konum og finnst a llu trlegra en hitt. g er auvitra ekkert a segja eim a su metalin barnabrn og barnabarnabrn.

 

 Mritanumennirnir taka sna bnatma eins og trin segir til um og auvita Ramadan, sem er heldur meira ml ti sj. m ekki neyta matar fr slarupprs til slarlags, en landi eru eir margir hverjir bnir a finna praktska patentlausn mlinu v eir sofa bara daginn en vaka nttunni. Karlarnir eru lka svolti misjafnlega trrknir og stundum virist rkja talsver hentistefna hj eim. Ef einhverjir eftirlitsmenn koma um bor sem virast vera heittrair vera eir a lka um lei, en ef eir eru frjlslyndir vera eir alveg sultuslakir og mun minni tmi fer bnagjr.

 

 a kom manni svolti spnskt fyrir sjnir a Mritanumennirnir virast ekki treysta hver rum nema upp a vissu marki og eiginlega alls ekki egar um peninga var a ra. eir vilja t.d. alltaf f a uppskrifa fr okkur um bor hva eir eigi a f mikil laun skrifstofunni egar eir koma land fr og svoleiis. a er eins og eir reikni me a a veri reynt a prtta vi ea eitthva ttina. g held a etta s tilkomi vegna ess hve alls konar mtur og sporslur eru samgrnar jarslinni. Allir sem koma nlgt nnast hverju sem er, reyna a klpa svolti af kkunni fyrir sig. Einu sinni egar g var a fara sjinn fr Kanar, kom a mli vi mig umbosmaur einhvers fyrirtkis ea tgerar og spuri hvort g gti teki fyrir sig svoltinn pakka til Afrku. J, j, g taldi a vera lti ml, en egar til kom reyndist pakkinn vera hffullur bakpoki af dollaraselum. Mr leist hreint ekki innihaldi, en ar sem g var binn a gefa manninum vilyri mitt vildi g klra mli rtt fyrir allt. g var ekkert srlega rlegur egar g lagi upp ferina og gekk inn flughfnina Kanar, en um lei og g var kominn inn r dyrunum var g kallaur upp og beinn a hafa samband vi tollafgreisluna. a fr um mig og g velti fyrir mr hvern skrambann g vri eiginlega binn a flkja mr. g nlgaist afgreisluna me hlfum huga og s a ar var maur me einhverja bankapappra. Mr datt hug a n yri g tekinn og krossfestur fyrir a reyna a smygla dollurum r landi ea eitthva vumlkt, en etta gekk allt saman fljtt og vel fyrir sig. Aeins urfti a skr a peningasending vri lei r landi og g kvittai fyrir. g varpai ndinni lttar og hugsai mr a magaverkurinn sem g hafi fengi hefi veri me llu arfur.

 

g gekk t vl og a var flogi yfir hafi til Mritanu. g rlti fr bori og gekk inn flugstina, en veit ekki fyrr en mr er kippt inn herbergi og llum tgnguleium loka me a sama. Tollarinn dregur upp einhvern gurlegan dorant og mr dettur strax hug a n vilji einhver embttismaurinn f sinn bita af kkunni, ea g sitji annars eftir verulega vondum mlum. arna talar varla nokkur maur ensku, franska er hins vegar anna tunguml landinu sem g skil ekki baun . g s v fram a lklega yri g kominn bak vi ls og sl ur en dagurinn yri allur. En egar til kom reyndist maurinn hinn almennilegasti og vildi bara f stafestingu a f sem fr fr Kanar vri komi til Mritanu. San mtti g bara fara og a urfti ekki a borga neinum neitt sem mr fannst alveg me lkindum essu landi. egar upp var stai reyndist etta aeins vera nnur tfrsla af sgunni um lfaldann sem var til r mflugu.


Arnar Berg trollmeistari og rni a vira fyrir sr Bluggatnfisk ur en hann er matreiddur, en hann dugi matinn marga daga.


Ein af hinum fjlmrgu skjaldbkum sem eiga a til a slast af og til trolli hj okkur. essi var frelsinu fegin egar vi slepptum henni rtt fyrir a Rssarnir hafi miki tala um hva skjaldbkuspa s g.

 

Svo er maur alltaf a heyra af v a arna s enn rlahald. a hefur jafnvel hvarfla a manni a einhverjir sem eru um bor gtu jafnvel veri a vinna fyrir hsbnda ea eiganda sinn. egar arabarnir koma fyrst um bor eru eir undantekningalti mjg holdlitlir, en nokku fljtir a taka vi sr og vera mun pattaralegri. etta fjljlega samflag um bor vinnur mjg vel saman og vandaml vegna mismunandi jernis eru ft. g segi llum a strax og eir koma a rasismi s ekki liinn og fengi stranglega banna. Ef einhverjar ryskingar vera milli Rssa og Araba, er a frvkjanleg regla a bir ailar fara strax land. Rssarnir eru lka vlkir Vodkaambarar a upplagi a a ir ekkert anna en a taka mlinu af festu og eir vita a ef eir hella sig eru eir ar me farnir af skipinu.

 

Einhvern tma var g a lta einn Rssann fara, flagar hans voru kvenir a setja mr stlinn fyrir dyrnar og sgu a ef g lti hann fara fru eir allir. var birgaflutningaskip sunni okkur, g gaf ekkert eftir og ba a gera lista yfir sem vildu fara. eir gtu san fengi far land me skipinu egar a legi fr, en g fkk aldrei listann og a fr enginn land nema essi eini. Einstaka sinnum koma svartir menn um bor og fr maur stundum notalegu tilfinningu a kannski su eir raun rlar og eign einhverra araba sem eir su a vinna fyrir. Forsenda veiileyfis er m.a. s a viss hluti hafnar verur a vera fr Mritanu. a hefur stundum komi ljs og gjarnan eftir , a s sem var raun skrur um bor, mtti aldrei anga eigin persnu heldur sendir einhvern annan fyrir sig. Og hvernig sem v stendur, er s sem kemur undantekningalti svartur.


hfnin bjrgunarfingu.


lei land hafnaskiptum Mrtnskum lbt me arabskum skipstjra.

 

a er nnast aldrei fari land vegna ess a a er varla hgt a komast neins staar a bryggju svona strum skipumm, en essu svi eru a jafnai 40-50 svona strir dallar a veium. Spnverjar og Evrpusambandsskipin veia arna lka, en miki af eim eru venjulegir skuttogarar og fiska botnfisk, rkju, kolkrabba og smokkfisk. Nouadhibou er hafnarborg nyrst strandlengjunni og anga er um klukkutma flug fr Kanar, en a er aeins lengra til Nouakchott sem er nokkru sunnar. essar borgir eru svo gott sem eina byggin vi strndina, en annars endar Sahara eyimrkin bara ar sem hafi tekur vi.

 

Fiskifringar halda v fram a sandurinn sem fkur t sj geti vel veri lykillinn a fiskigengdinni undan strndinni, v hann innihaldi einhver snefil og nringarefni sem ntist lfrkinu. a fjka milljnir tonna af sandi haf t og stundum er eins og skafrenningurinn hrna heima hafi flutt sig um set. g hef s menn koma r landi egar hann hefur blsi svolti stft og a er engu lkt. rtt fyrir a eir su me gleraugu og vafir inn klta, eru ll vit full af sandi og eir urfa hreinlega a moka t r eyrunum sr egar t skip er komi. Veiisvi nr allt suur undir Grnhfaeyjar og ttina norur til Kanar egar samningar eru gildi vi Marokk, sem er svona stundum og stundum ekki. Veiisvi getur v n allt a 600 mlur mefram landi. Undan strndinni eru va miklir lar, grarlegir straumar og v greinilega mikil neansjvartk. Svo eru lka nokkur alveg steindau svi ar sem allt rusl sem fer hafi virist safnast saman hvernig sem v stendur.


Steini a klippa kallinn.


Skipperinn me Trnu sr til halds og trausts vi veiarnar.

 

Stundum hfum vi s flttamannabtana sigla fram hj okkur lei til Kanar. Yfir eina helgi fyrir nokkrum rum komu rtt upp undir 1000 flttamenn ar land essa leiina. a er a vsu talsvert yfir mealtali, en etta vandaml er samt alveg risastrt. arna er ferinni flk sem reynir a komast inn Evrpu gegn um Kanar leit a betra lfi. etta eru sur en svo einhverjar glsifleytur sem eru gerar t essa flksflutninga, heldur eru etta btar str vi ttringa ea eitthva svoleiis og undantekningalaust miklu meira en yfirfullir af flki. Til allrar hamingju hefur ekkert af essum fleytum sokki neins staar nlgt okkur og vi hfum v aldrei urft a taka flttaflk um bor, en a yri alveg rugg vsun verulega mikil vandri.

 

Einhverju sinni lagist fraktari a hj okkur til a taka fisk og skipstjrinn sem var Rssi bau mr tvo svarta rla sem hfu laumast um bor Kamern. Hann vissi vel a miki vesen bei hans egar hann kmi nst til hafnar og var alveg tauginni yfir essu. g afakkai boi og hlt auvita a hann vri a grnast, en komst a v a svo var alls ekki. ur en hann lagi aftur fr kom hann til mn, trekai boi og spuri hvort g hefi ekki hugsa mli. Skipi fri nnast aldrei land, heldur aeins hfnin og a vri v upplagt a nota til vinnu. eir vildu alls ekki fara til baka, eim vri auvita ekki boi upp nein laun og a eina sem yrfti a gera vri a fra . Hann baust jafnvel til lta mig hafa nokkrar flskur af Vodka megjf.


Kallinn lei fr.


Veri a setja urrt.


Veri a umskipa r Blue Wave ti rmsj.

 

Manni ofbur oft hva ll velfer og jafnvel mannslf er lgt metin, hva mismununin er mikil milli araba og svartra, svo ekki s tala um kynjamismuninn sem maur horfir upp . Ef maur vill festa sr konu, er ekki algengt a hann greii fjlskyldu hennar fyrir me lfalda sem ykir nokku sanngjarnt essum slum. a er ekki laust vi a maur hugsi stundum heim og velti fyrir sr hvort ekki myndi heyrast hressilega slenskum femnistum yfir vermatinu eirra, en arna suur fr gtu eir lklega fengi alveg endalaus verkefni vi a reyna a koma skikki hlutina.

 

egar komi er land hef g teki eftir v a a sjst mjg far konur ferli utandyra og mr dettur helst hug a r su meira og minna lokaar inni alla daga. Stundum er skroppi markainn og eru blkkukonur oftast ar a strfum og maur heyrir a lklega su r rlar, en hvort eitthva er satt v er ekki gott a segja. Sagan er reyndar skammt undan v auk ess a mynda landamri Senegal og Mritanu, skiptir Senegalfljti hinum lku menningarsvum Afrku, .e. norur og suurhlutanum, ea lndum araba og svartra.

 

aan er ekki svo kja langt niur til Dakar ar sem ltil eyja sem heitir Gore er skammt undan strndinni. ar var ein aal tflutningshfn rlasala snum tma sem ni hmarki snu rtt eftir mija 18. ld. Og menn gra enn Gore me rum og ntmalegri htti s, v anga streyma n tristar til a skoa rlasafni sem er auvita stasett rlahsinu sem var byggt ri 1776. a hsti snum tma margan lnlausan ltilmagnann ur en hann var settur skip og seldur til Amerku aan sem hann tti aldrei afturkvmt. Hugsandi um essi skp arna niur fr bi nt og t, verur a segjast a a er alveg rosalega gott a koma heim klakann anna slagi.

 

Texti: Le R. lason.


Athugasemdir

26.september 2021

Sk Sigl ehf.

580 Siglufjrur
Netfang: sksiglo(hj)sksiglo.is
Fylgi okkur FacebookeaTwitter

Pstlisti

Skráðu netfangið þitt á póstlistan okkur.

bendingar

Ertu með ábendingu fyrir síðuna eða góða frétt? Sendu okkur þá póst og við könnum málið.

Sendu póst